Patron patrondur!

Öncelikle Cenk beye ilgisi için teşekkür ediyoruz. Daha önce yazmış olduğu yorum teknik bir sorun nedeniyle silinmişti. Cenk beyin sitemize yorum olarak gönderdiği ve başlığı(patron patrondur) bize ait olan bu yazıyı ise farklı içeriği nedeniyle yorum olarak değil bir yazı olarak yayınladık.

Başlangıçta, samimi, içeriden ve inandıklarını paylaşan bir özelliğe sahip olma havası içeren yazı hayatın gerçekleri ve her birimizin birebir yaşanmışlıkları üzerinden bir kez daha okunduğunda gerçeklerin böyle olmadığını düşündük. İş yeri gezilerimizde karşılaştığımız öğretmenlikten gelme pek çok dershane patronundan duymaya alışık olduğumuz cümlelerdi çünkü bunlar. Söz konusu bu patronların çoğu kaşarlanmış kişilerdi. Cenk beyin böyle olmadığını düşünüyoruz elbette. Ancak onun; “sigortaları tam yatırıyorum”, “hak ettikleri maaşı alıyorlar” ya da “benden daha çok kazanan dershane patronları var ama ben mutluyum” vs. “çalışanları sömürmüyorum” a çıkacak biçimde inanarak söylediklerinin yaşamda bir karşılığının olmadığını düşünüyoruz.

Dershanelerde yaşanan azgın sömürü dalgası karşısında bir takım dershane öğretmeni kendi işini kurmak ve kendi kendinin patronu olmak ( ne demekse!) ister. Yanı başında aynı işi yapan öğretmen arkadaşı ile el ele verip bu azgın sömürü düzenine karşı mücadele etmek yerine zengin olmayı, patron olmayı hayal eder. Ona öğretilen budur, her koyun kendi bacağından asılır çünkü. Bankadan alınan krediler, gazeteye verilen “stajyer öğretmen aranıyor” ilanları, evlere yapılan ücretsiz kurs gezileri ile bu “hayal” çok rahatlıkla gerçekleştirilebilir. Zaten dershane öğretmeni olarak çalışıldığı yıllar içerisinde dershane piyasasına değin her türlü kirli işler istenmese bile öğrenilmiştir. Cenk beyin de belirttiği gibi bu film zaten izlenmiştir. Dershanede birkaç yıl çalışmış herhangi bir dershane öğretmeninden daha “iyi” patron olamaz bu kurumlar için.

Cenk bey yakın dönem içerisinde her ne kadar dershane öğretmenlerinin yaşadığı bütün sorunları yaşamış olsa da o artık bir dershanenin patronudur ve onun ücret karşılığı çalıştırdığı dershane işçileri vardır. Dershanede çalışan öğretmenlerin, sigortaları aldıkları maaş üzerinden mi yoksa asgari ücret üzerinden mi yatırılmaktadır?, aynı branşta çalışan öğretmenlerin maaşları aynı mıdır?, yol ücreti, yemek paraları ödenmekte midir?, öğretmenler yönetimde söz hakkına sahip midirler?, örgütlü müdürler mesela? gibi soruların sayısını artırmak mümkündür elbette. Bu sorulara verilecek net ve samimi cevaplarda saklıdır tüm gerçekler de. Sorun Cenk beyin şu an bizlerin yaşadığı sıkıntıları yakın zamanda yaşamış olmasından kaynaklı dikkatli davranıyor olması ya da diğer patronlara göre görece daha insaflı olması ile çözülemeyecek bir sorundur. Sorun toplam gelirin onun kasasında toplanması ve bu gelirin nasıl paylaştırıldığı ile ilgilidir.

Bugün İzmir Bergama’da dershane sayısının az olması, Cenk beye ve diğer ortaklarına özellikle ücret konusunda rahat davranma olanağı sunmuş olabilir. Ancak yarın Türkiye’nin tüm il ve ilçelerinde olduğu gibi Bergama’da da dershanelerin sayısı arttığında Cenk öğretmenin kurduğu dershanenin ayakta kalabilmesinin tek yolu maliyeti düşürmek olacaktır. Tam da bu noktada dershanelerde en büyük gideri oluşturan öğretmen ücretleri yaşanan rekabet karşısında en asgari düzeye indirilecektir. Bu dershanelerin ilk ortaya çıktığı 74’ten günümüze kadar da böyle olmuştur, olmaya da devam edecektir. Cenk beyin sahip olduğu benzer küçük işletmelerin böylesi acımasız bir rekabet ortamında dayanma şansı yoktur. Bu rekabete dayanmanın tek ve yegane koşulu da büyük oynamaktan geçer. Bu oyunun içinde de öğretmenleri daha çok çalıştırmaktan, daha az ücret ödemeye kadar bin türlü yöntem vardır. Cenk beyin bugün inanarak söylediklerinin bir gerçekliliğinin olmadığı o zaman daha net ortaya çıkacaktır.

Sonuç olarak; Sitemize ulaşan bu yazıda konuşulması gereken bakanlık önerisi de dahil bir çok önemli nokta vardır elbette. Ama bizce bu kadarı yeterli. Cenk beyle mutlaka tanışmak istediğimizi de buradan iletmek istiyoruz. Sahibi olduğu dershanesinde çalışan eğitim emekçisi arkadaşlarla da tanışıp onlarla birlikte Cenk beyle örnek bir sözleşme bile imzalayabiliriz.
EĞİTİM EMEKÇİLERİ DERNEĞİ